dj-patrick-g

Iets over groningen ...

Geschiedenis
Toen er in 1917 aan de Academie in de Stad Groningen een lectoraat voor het Fries zou komen, werd dat Jan Evert Scholten (zoon van de oprichter van de bekende aardappelmeelfabriek W.A. Scholten) toch wel at te bont.
Jan Evert Schiolten was toen Lid van het Bestuur van de Groningse Vereniging in Den Haag.
Samen met de journalist J.A. Wolf werkte Scholten zien plannen om een algemene vereniging op te richten verder uit.
Op 3 november 1917 werd de oprichting in de pers aangekondigd. De koningin had de statuten toen nog niet goedgekeurd omdat ze in t Stads-Gronings waren gesteld.
De Nederlandse vertaling kon op 21 november 1917 wel goedgekeurd worden en daarmee was De Aalgemaine Verainen Grunnen, zoals het Grunniger Genootschop vroeger heette, een feit.
Buiten de provincie hield men zich al langer bezig met de Groningse taal en cultuur.
De bekendste voorzitter ooit, de heer K. ter Laan, vertelde ooit in een van zijn vele toespraken dat hij al in 1893 lid geweest was van een vereniging van oud-Groningers. Hij was toen eenentwintig jaar! Welke vereniging dat is geweest, hebben we nooit kunnen achterhalen.
Bekend is dat de Groningse Verenigingen in Dordrecht, Rotterdam, Den Haag, Arnhem, Assen en Haarlem al eerder opgericht waren dat de Aalgemaine Verainen Grunnen.
De oudste vereniging is Gruno – Dordrecht; hun vereniging werd opgericht op 23 nov. 1904.
Ook nu bestaan de verenigingen in Dordrecht, Rotterdam, Arnhem en Assen nog altijd.
Drie daarvan dragen de naam “Gruno”. Alleen de afdeling Assen draagt de naam “Grunneger Sproak”.
Vanaf de oprichting van de Aalgemaine Verainen Grunnen was er een begin ontstaan van een brede Groningse beweging. Er kwamen vanaf toen regelmatig nieuwe verenigingen bij.
Doelstellingen van de Aalgemaine Verainen Grunnen waren samengevat in 4 punten:
1. Het in stand houden en bestuderen van de streektaal.
2. Het bestuderen van geschiedenis, folklore, zeden en gewoonten en het verspreiden van de kennis daarvan.
3. Het verspreiden van kennis over Groningen in het algemeen.
4. Het behartigen van algemeen Groninger belangen.
Er zijn al veel bestuurders geweest in onze vereniging; een saillant detail daarbij is dat velen van hen voor het eerst kennis maakten met de Groningse vernigingen bij Grunneger Sproak in Assen.
Bij de oprichtingsvergadering in Hotel Willems in de stad Groningen bestond het bestuur uit:
De heren J.E. Scholten, Dr. H. Brouwer, J.A. Wolf en H. Pfeiffer.
Om vooral ook de provincie er meer bij te betrekken werden er vertegenwoordigers benoemd in de verschillende delen van de provincie.
Dat waren: Mr. A.T. Vos te Appingedam voor Fivelgo, Dr. Brouwer voor Westerwolde, Mr. J.F. Huizinga voor het Hogeland, S.J. Heringa voor het Westerkwartier en later nog de heer Robertus voor het Oldambt.
Grunneger Sproak in de Stad Groningen werd hierna ook al snel opgericht.